دنیای سلامتی

بررسی علل و نشانه‌های افزایش بیلی روبین + راهکارهای پیشگیری و درمان

افزایش سطح بیلی روبین خون پدیده‌ای است که به آن زردی یا یرقان اطلاق می‌گردد. این وضعیت با علائمی همچون زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها مشخص می‌شود. برای درمان این مشکل، ابتدا باید علت زمینه‌ای آن را مورد بررسی و تحلیل قرار داد تا بتوان اقدامات درمانی مناسب را انجام داد. شناسایی و درمان علت اصلی یرقان امری حیاتی است تا بتوان این وضعیت را به نحو مؤثر و دائمی بهبود بخشید.

زرد شدن پوست صورت و افزایش بیلی روبین

افزایش بیلی روبین یا همان یرقان شرایطی است که در آن پوست، اسکلرا (سفیدی چشم ها) و غشاهای مخاطی به رنگ زرد درمی آیند. این رنگ زرد ناشی از سطح بالای بیلی روبین، رنگ دانه ای زرد و نارنجی است. صفرا مایعی است که توسط کبد ترشح می شود. بیلی روبین از تفکیک سلول های قرمز خون تشکیل شده است و یرقان ناشی از تجمع بیلی روبین، موادی زائد در خون است. این شرایط می تواند به دلایل مختلفی از جمله مشکلات کبدی، انسداد صفراوی، یا اختلالات خونی ایجاد شود. تشخیص و درمان به موقع این وضعیت می تواند از عوارض جدی آن جلوگیری کند. بنابراین، افراد با علائم زرد شدن پوست و چشم ها باید هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنند تا علت آن بررسی و درمان مناسب انجام شود.

کبد و یا مجاری صفراوی ملتهب می توانند منجر به یرقان و یا دیگر مشکلات اساسی شود.علایمش این است که پوست و سفیدی چشم ها زرد می شوند و ادرار تیره و خارش ، خستگی، درد شکمی، کاهش وزن، استفراغ، تب و مدفوع قهوه ای روشن است. تشخیص یرقان می تواند شامل گستره ای از آزمایش ها باشد و یرقان با مدیریت علت اصلی درمان می شود.

عوامل خطر یرقان:

یرقان اغلب در نتیجه یک اختلال اساسی اتفاق می افتد که منجر به تولید بیش از حد بیلی روبین و جلوگیری از رها کردن آن توسط کبد می شود. در آزمایشات، بیلی روبین در بافت ها ذخیره می شوند. چنانچه در این بخش از سلامت نمناک میخوانید شرایطی که ممکن است موجب یرقان شود، شامل موارد زیر است:

التهاب حاد کبد:

این ممکن است به توانایی کبد برای ترشح و ازبین بردن بیلی روبین منجر شود که باعث تجمع آن می شود.

التهاب مجرای صفرا:

این می تواند از ترشح صفرا و حذف بیلی روبین جلوگیری کند و موجب یرقان شود.

لوله صفرا:

این مانع از دفع عفونت کبد می شود.

کم خونی همولیتیک:

تولید بیلی روبین هنگامی که مقادیر زیادی از گلبول های قرمز خون از بین می روند، افزایش می یابد.

سندروم گیلبرت:

این یک بیماری ارثی است که توانایی آنزیم برای پردازش ترشح صفرا را تضعیف می کند.

کلستاز:

جریان خون از کبد را قطع می کند. کیسه صفرا شامل بیلی روبین درهم آمیخته است که به جای دفع در کبد باقی می ماند.

شرایطی که ممکن است موجب یرقان شود، عبارتند از:

سندروم کریگلر-ناجار:

این، یک بیماری ارثی است که آنزیم خاص مسئول پردازش بیلی روبین را مختل می کند.

سندروم دوبین- جانسون:

این، یک شکل ارثی از یرقان مزمن است که مانع از ترشح بیلی روبین از سلول های کبد می شود.

شبه زردی:

این،یک نوع بی ضرر از یرقان است. زرد شدن پوست ناشی از زیادی بتا کاروتن است، نه از ازدیاد بیلی روبین. این مشکل معمولاً از خوردن مقادیر زیاد هویج، کدوتنبل، یا طالبی بدست می آید.

سه نوع اصلی از بیماری یرقان وجود دارد:

• یرقان هپاتوسلولار که در نتیجه بیماری کبد یا جراحت رخ می دهد.
• یرقان همولیتیکدر اثر همولیز یا فروپاشی سریع سلول های خون قرمز رخ می دهد که منجر به افزایش تولید بیلی روبین می شود.
• یرقان انسدادی که در نتیجه انسداد مجرای صفرا رخ می دهد.

این کار مانع از حذف بیلی روبین از کبد می شود.

تشخیص یرقان و سطح بیلی روبین:

پزشکان به احتمال زیاد از سابقه بیمار و معاینه فیزیکی برای تشخیص یرقان و تایید سطوح بیلی روبین استفاده خواهند کرد. آن ها توجه خود را به شکم، احساس در مورد تومور و کنترل ثبات کبد خواهند پرداخت.

• یک کبد سفت، وجود سیروز و یا زخم کبد را نشان می دهد.
• کبدی که به سفتی سنگ است، می تواند ناشی از سرطان باشد.
• چندین آزمایش وجود داردند که می توانند یرقان را تایید کنند.
• اولی یک تست عملکردی کبد برای یافتن این است که آیا کبد به درستی عمل می کند یا خیر
• اگر پزشک نتواند دلیلی را پیدا کند، ممکن است تست های خون تجویز کند تا سطوح بیلی روبین و ترکیب خون را بررسی کند.

این موارد عبارتند از:

سطح بالای بیلی روبین در مقایسه با بیلی روبین درهم آمیخته, زردی را نشان می دهد.

آزمایش کامل خونی:

این اندازه گیری ها شامل گلبول های قرمز, گلبول های سفید خون و پلاکت ها می باشد.

تست هپاتیت a, b و c:

این آزمایش ها برای گستره ای از عفونت های کبد هستند.

پزشک ساختار کبد را بررسی می کند. در این موارد, آن ها از تست های تصویربرداری مانند mri, سی تی اسکن و سونوگرافی استفاده خواهند کرد.

کلانژیوپانکراتوگرافی (ERCP):

این روش، ترکیبی از آندوسکوپی و تصویربرداری اشعه ایکس است. نمونه برداری کبد می تواند به دنبال التهاب, سیروز, سرطان و کبد چرب باشد.

این تست شامل قرار دادن سوزنی در کبد برای به دست آوردن نمونه بافتی است.سپس نمونه در زیر میکروسکوپ بررسی می شود.

چه چیزی موجب یرقان می شود؟

زردی می تواند ناشی از مشکلی در هر سه مرحله در تولید بیلی روبین اتفاق بیفتد.

قبل از تولید بیلی روبین, ممکن است به علت افزایش میزان بیلی روبین ناشی از این موارد رخ دهد:

بازجذب هماتوم بزرگ (مجموعه ای از خون لخته شده و یا خون آلود زیر پوست).

در حین تولید بیلی روبین، یرقان می تواند به این دلایل رخ دهد:

• ویروس هایی شامل هپاتیت a, هپاتیت مزمن b و c و عفونت ویروس اپستین - بار (بیماری های عفونی)
• الکل
• اختلالات خودایمنی
• ناهنجاری های متابولیکی نادر
• داروها، از جمله مسمومیت با استامینوفن, پنی سیلین, داروهای ضد بارداری خوراکی, افزودن ترکیبات استروژنیک یا استروئیدهای آنابولیک

بعد از تولید بیلی روبین, یرقان ممکن است به وسیله انسداد مجاری صفراوی زیر ایجاد شود:

• صفرا
• التهاب کیسه صفرا
• سرطان کیسه صفرا
• تومور پانکراس

علائم یرقان چیست؟

گاهی ممکن است فرد علایم یرقان را نداشته باشد و این وضعیت ممکن است به طور اتفاقی ایجاد شود. شدت علایم، به علل زمینه ای و میزان سریع یا آهسته بودن بیماری بستگی دارد. اگر یک حالت کوتاه مدت یرقان (که معمولاً براثر عفونت ایجاد می شود) داشته باشید, ممکن است علائم و نشانه های مطرح شده در این بخش از سلامت نمناک را داشته باشید:

• تب
• لرز
• درد شکمی
• علایمی مانند آنفولانزا
• تغییر در رنگ پوست
• ادرار تیره یا مدفوع روشن

اگر یرقان ناشی از عفونت نباشد, ممکن است علائمی مانند کاهش وزن یا خارش پوست داشته باشید.

اگر یرقان ناشی از سرطان های مجاری صفراوی باشد, شایع ترین علامتش درد شکمی است.

گاهی ممکن است یرقان مبتلا به این دلیل بیماری های کبد باشد:

• هپاتیت مزمن یا التهاب کبد
• بیماری گانگرنوزوم پوستی
• هپاتیت حاد a, b و c
• التهاب مفاصل

یرقان چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشکان یرقان را با بررسی این علایم بیماری کبد بررسی میکنند، مانند:

• کوفتگی پوست
• آنژیوم عنکبوتی (مجموعه ای از رگهای خونی نزدیک سطح پوست)
• قرمزی کف دست (رنگ قرمز دست ها و نوک انگشتان)
• آنالیز ادرار (آزمایش ادرار) برای جواب بیلی روبین مثبت, نشان می دهد که بیمار، زردی دارد.

آنالیز ادرار باید با آزمایش سرم تایید شود.

آزمایش سرمی شامل cbc و بیلی روبین کامل خون می باشد.

پزشک نیز برای تعیین اندازه و نرمی کبد تست هایی را تجویز می کند.

او ممکن است از تصویربرداری (سونوگرافی و توموگرافی کامپیوتری) و نمونه برداری کبد (نمونه برداری از کبد) برای تایید بهتر تشخیص استفاده کند.

یرقان چگونه درمان می شود؟

یرقان معمولاً نیاز به درمان در بزرگسالان ندارد. علل و عوارض زردی می تواند درمان شود ؛ به عنوان مثال, اگر خارش دارید و اذیت می شوید, می توانید با استفاده از درمان ها بهتر شوید.

برخی از عوارض جانبی درمان یرقان چیست؟

• یبوست
• نفخ
• درد معده
• گاز معده
• دل درد
• استفراغ
• اسهال

آیا می توان از یرقان جلوگیری می شود؟

از آنجا که یرقان علائم زیادی دارد, ارائه اقدامات پیش گیری خاص مشکل است.

برخی توصیه های کلی آن، عبارتند از:

• از عفونت هپاتیت دوری کنید.
• الکل مصرف نکنید.
• وزن سالمی داشته باشید.
• کلسترول خود را مدیریت کنید.