
با آغاز فصل تابستان و تغییرات آب و هوایی مرتبط با آن، ضروری است که الگوی تغذیه خود را متناسب با این شرایط جدید اصلاح نمایید. در این دوره از سال، بایستی از مصرف برخی مواد غذایی خودداری کرده تا از بروز هرگونه آسیب و خطری برای سلامت خود جلوگیری شود. این تغییر رژیم غذایی متناسب با فصل تابستان، نقش مهمی در حفظ تعادل و بهبود وضعیت جسمی افراد ایفا خواهد کرد.
طب سنتی معتقد است که سبک زندگی و رژیم غذایی افراد باید در طول فصول مختلف سال متفاوت باشد تا از بروز بیماری ها پیشگیری شود. در فصل تابستان، طب سنتی برخی اصول و توصیه های غذایی را ارائه می دهد تا افراد بتوانند این فصل گرم را در سلامت کامل سپری کنند. این توصیه ها شامل موارد زیر است:1. مصرف غذاهای سرد و مرطوب برای خنک کردن بدن و جلوگیری از گرمازدگی2. استفاده از میوه ها و سبزیجات آبدار مانند هندوانه، خیار، طالبی و گوجه فرنگی3. پرهیز از غذاهای چرب و سنگین که باعث افزایش گرمای بدن می شوند4. مصرف غذاهای سبک و کم کالری برای حفظ تعادل بدن5. نوشیدن مایعات فراوان برای جبران آب از دست رفته بدن6. استفاده از ادویه های خنک کننده مانند نعناع، آویشن و زیرهاین توصیه ها می توانند به حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری ها در فصل تابستان کمک کنند.
در طب سنتی پرهیز بر درمان مقدم است و آغاز کار حفظ سلامتی و درمان بیماری ها، پرهیز است و باید از مصرف مواد غذایی مضر پرهیز شود. پرهیز از مصرف مواد غذایی مضر سبب حفظ سلامتی و درمان بیماری ها می شود.
از مصرف غذاهایی که مزاجشان گرم است ، مانند فسنجان، گردو و کنجد در فصل گرما پرهیز کنید.
گوشت های قرمز ، گوشت پرندگان مانند کبک و بلدرچین یا گوشت شتر که گرمای بسیار زیادی دارند را مصرف نکنید.
شیرینی جات مزاج گرم دارند پس نباید در فصل تابستان در مصرف شیرینی ها، شکلات ها و حتی شیرینی جات طبیعی مانند عسل، کشمش، مویز و میوه های شیرین مانند انجیر، نارگیل، موز، خربزه، آناناس و زیاده روی شود.
در فصل تابستان از مصرف غذاهای سرخ شده پرهیز نمایید زیرا سرخ کردن، بو دادن و تفت دادن باعث گرم و خشک شدن مزاج ماده غذایی می شوند.
در فصل تابستان از مصرف خوردنی ها و نوشیدنی هایی که حرارت بدن را بالا می برند، اجتناب کنید.
در فصل تابستان مواد غذایی تند از قبیل فلفل و زنجبیل، دارچین، زعفران، سس های تند و خردل مصرف نکنید.
در فصل تابستان از مواد غذایی خنک مانند آب دوغ خیار، ماست، خیار و کمی نان، سبزیجات خنک مانند خیار، کاهو، کدو خورشتی (سبز)، گشنیز، اسفناج، ماست و اسفناج استفاده شود.
برای کاهش دادن حرارت بدن در فصل تابستان و آرامش اعصاب از نوشیدنی های سنتی نظیر آبلیمو، بالنگ، هندوانه، سکنجبین و خیار و آب زرشک استفاده نمایید.
استفاده از خاکشیر بر خلاف باور عموم برای ایجاد خنکی مناسب نیست اما فواید درمانی فراوان دیگری دارد و مصرف آن به افراد گرمازده توصیه می شود.
در فصل تابستان غذاها نباید سرخ شوند و باید آبپز باشد . مصرف غذاهایی مانند سوپ جو و آش جو (به دلیل خنک بودن) بسیار مفید بوده و سبب رفع عطش و حرارت بدن می شوند.
همچنین مصرف آش، سوپ، خورش سبزیجات که سبزی آن ها سرخ نشده باشد، حبوبات آن کم بوده، گوشت کمی داشته باشند و با غوره، آب غوره، آب لیمو، لیمو و نارنج کمی ترش شده باشند ، بسیار مفید است.
در فصل تابستان مصرف مرکبات و میوه جات ملس (بین ترش و شیرین) مانند زرشک و آب زرشک، شاه توت، تمشک، سیب ترش، آلبالو، گوجه سبز، انار، هلو، زردآلو، هندوانه و گریپ فروت بسیار مفید است.
در فصل تابستان سالادهای که در آنها از کاهو، کلم، خیار، آبلیمو و... استفاده شده است ، مصرف کنید و هرگز سالاد خود را با سس های مختلف نخورید.
در این فصل استراحت بیشتری داشته باشید زیرا استراحت در این فصل به افراد کمک می کند تا مزاج آنها خنک شود.
در فصل تابستان برای خنک شدن بدنتان دوش آب سرد بگیرید و استحمام داشته و در آب روان شنا کرده و لباس های نخی و نازک بپوشید.
در فصل تابستان خوردن ترشیجات که خیلی تند نشده باشند، توصیه می شود.
نوشیدن آب فراوان و هیدراته شدن بدن در تابستان مفید است. آب بدن را خنک کرده و از حرارت آن می کاهد. مصرف آب داغ و توقف در زیر نور خورشید نیز در فصل تابستان مضر است.
در فصل تابستان، افراد با مزاج گرم و خشک بیشتر در معرض آسیب هستند چون مزاج این افراد با مزاج تابستان برابری می کند و احتمال خطر در این افراد بیشتر است. بر این اساس، باید از تمام خوردنی ها و نوشیدنی هایی که حرارت را بالا می برد و باعث خشکی بدن می شود، اجتناب کنند.
در سالن و در هوای خنک و مطبوع، ورزش سبک انجام دهید و به فعالیت بدنی سنگین و از انجام ورزش های گرم و خشک همچون فوتبال، والیبال و دویدن در اواسط روز و زیر آفتاب اجتناب کنید.
گرمی و خشکی فصل به معده خالی آسیب می رساند پس در این فصل گرسنگی و تشنگی را سریع برطرف کنید.
ناهار معمولا در میان روز و هنگامی که هوا بسیار گرم و قوه هاضمه ضعیف است، خورده می شود،پس از خوردن غذای سنگین اجتناب کرده و غذای سبک میل کنید.
مصرف گوشت های سفید مانند مرغ و ماهی نسبت به گوشت های قرمز گرمای کمتری دارند. مزاج ماهی سرد و تراست و برای این فصل بسیار مناسب است اما نباید سرخ شده و تند باشد.
خوراک های تابستانه بهتر است طبع سرد و تر داشته و نیز غلبه بر صفرا باشند تا با متعادل نگه داشتن محیط داخلی بدن ، بدن را خنک و حرارت آن را کاهش داده تا بدن عرق کمتری نماید.
در تابستان تولید خلط صفرا افزایش می یابد، بنابراین از مصرف خوراکی های گرم و ورزش سنگین و زیر آفتاب بودن که محرک اخلاط به ویژه خلط صفراست، دوری شود. برای کاهش بوی بد بدن در تابستان باید از هر نوع خوردنی و آشامیدنی گرم و خشک پرهیز کرد.