تغییرات متعدد و تنوع رنگ در ادرار امری طبیعی و روزمره برای همه افراد محسوب میشود. با این حال، برخی علائم و نشانههای خاص در رابطه با ادرار میتواند نشاندهنده وجود مشکلات و نیاز به اقدامات درمانی باشد. در صورت مشاهده چنین علائمی در خود، ضروری است که فرد بلافاصله به فکر چارهجویی و درمان مناسب باشد تا از تشدید مشکل و بروز عوارض جدیتر جلوگیری شود.
دستگاه و سیستم دفع ادرار نقش بسیار مهمی در سلامت انسان ایفا می کند و کوچک ترین تغییر در آن باید جدی گرفته شود. عوامل مختلفی مانند رنگدانه های غذایی و داروها می توانند رنگ ادرار را تغییر دهند، اما رنگ غیرعادی ادرار ممکن است نشانه ای از بیماری باشد. در این بخش از بهداشت و سلامت نمناک، ما به بررسی رنگ های ادرار سالم و خطرناک می پردازیم.
شما حداقل باید روزی 5-7 مرتبه ادرار کنید. رنگ ادرار نیز نشانه ای مهم از سلامت دستگاه دفع ادرار است که باید همیشه حواسمان به آن باشد.
سالم ترین ادرار ادراری است با رنگ زرد روشن که اگر رنگ ادرارتان تیره شود باید بدانید که به اندازه کافی آب ننوشیده اید و به همین دلیل سموم بدن به درستی دفع نمی شوند.
رنگ ادرار در حالت طبیعی باید در یک طیف زرد رنگ مشخصی قرار گیرد، اگر رنگ ادرار از این طیف زرد رنگ خارج شده و تیره یا قهوه ای رنگ، قرمز، آبی یا سبز و... شود، ممکن است نشانه بیماری باشد و فرد باید به پزشک مراجعه نماید.
عوامل متعددی می توانند باعث تغییر رنگ ادرار شوند که برخی از آنها مانند مصرف برخی از داروها و مواد غذایی خاص موقتی و بی خطر هستند اما عوامل خطرناکی نیز می تواند بر رنگ ادرار شما تأثیر بگذارد و رنگ ادرار را تغییر دهد، این عوامل عبارتند از:
رنگ ادرار به علل زیر تغییر می کند که با توجه به علل هر کدام میتوانید تشخیص دهید که کدام تغییر رنگ خطرناک تر است.
از دست دادن آب بدن موجب تیره شدن رنگ ادرار می شود. همچنین ننوشیدن آب کافی سبب غلیظ شدن ترکیبات موجود در ادرار و تیره تر شدن رنگ ادرار می شود.
ادرار قرمز یا مایل به صورتی به دلیل مصرف مواد غذایی خاص مانند چغندر قرمز، توت سیاه و ریواس، مصرف برخی داروها مانند ریفامپینRifadin) )، فنازوپیریدین(Pyridium) و ملین های حاوی سنا (نوعی گیاه) ایجاد می شود.
ادرار قرمز یا مایل به صورتی به دلایل پزشکی مانند انسداد مجاری ادراری، عفونت، بیماری کلیوی، پروستات بزرگ خوش خیم، سرطان، جراحت، آسیب شدید به عضلات ایجاد می شود. وجود خون در ادرار ممکن است نشان دهنده بیماری جدی باشد پس همواره نگران کننده است پس نیازمند توجه فوری می باشد.
ادرار نارنجی رنگ در اثر مصرف داروهایی مانند ریفامپین ، فنازوپیریدین، مسهل ها، سولفاسالازین (Azulfidine) و برخی داروهای شیمی درمانی ایجاد می شود.
برخی بیماری ها مانند مشکلات کبد و مجاری صفراوی باعث نارنجی شدن رنگ ادرار می شود، مخصوصا زمانی که مدفوع نیز بی رنگ شده باشد. گاهی علت ادرار نارنجی رنگ، کمبود مایعات و از دست دادن آب بدن است که ادرار را متمرکز و رنگ آن را غلیظ تر می کند.
ادرار آبی یا سبز در اثر عواملی مانند رنگ های خوراکی، رنگ های مورد استفاده در تصویربرداری از مثانه و کلیه ها و برخی داروها و مکمل های خاص نظیر ایندومتاسین، آمی تریپتیلین، پروپوفول و برخی مولتی ویتامین ها ایجاد می شود.
ادرار آبی یا سبز به دلایل شرایط پزشکی مانند افزایش کلسیم خوش خیم خانوادگی یا سندرم پوشک آبی، عفونت های دستگاه ادراری ناشی از باکتری سودوموناس نیز رخ می دهد.
ادرار قهوه ای در اثر مصرف برخی مواد غذایی خاص نظیر باقلا، صمغ ها و ریواس، مصرف برخی داروهای خاص نظیر پریماکین، کلروکین، نیتروفورانتوئین(Macrobid)، مترونیدازول (Flagyl)، متوکاربامول(Robaxin) و مسهل های حاوی کاسکارا و سنا ایجاد گردد.
شرایط پزشکی مانند برخی از اختلالات کبدی و کلیوی، برخی از عفونت های دستگاه ادراری و آسیب شدید به عضلات در اثر ورزش شدید نیز ممکن است سبب قهوه ای شدن ادرار شود.
ادرار ابری یا تیره نیز به دلیل عفونت دستگاه ادراری و سنگ کلیه ایجاد می شود.
دقت کنید که کمبود آب در بدن می تواند عواقب جدی به دنبال داشته باشد که از این قبیل یبوست بدترین آنهاست که درد های شکمی شدید و حالات نا خوشایند بسیاری را برای فرد ایجاد می کند.
خشکی دهان و گلو از علائم دیگر کمبود آب در بدن است که به دلیل سلامت دهان و دندان باید رعایت کنیم تا این مشکل ایجاد نا هماهنگی در مکانیسم طبیعی کارکرد دهان و دندان نکند.