نفخ و گازگرفتگی دستگاه گوارش، مشکلات شایعی هستند که اغلب پس از مصرف حبوبات و مواد غذایی خاص بروز می کنند. با این حال، راه حل ساده ای وجود دارد که به مصرف کنندگان این مواد غذایی امکان می دهد بدون نگرانی از عوارض جانبی، به مصرف حبوبات بپردازند. این روش ها می توانند به طور موثر از بروز نفخ و گازگرفتگی پیشگیری کرده و تجربه مصرف حبوبات را برای افراد آسان تر و راحت تر سازند. بنابراین، مصرف کنندگان می توانند با اطمینان خاطر به مصرف حبوبات بپردازند.
سه روش رایج برای بیرون راندن گاز معده، نفخ شکم و آروغ زدن است. هوای وارد شده که ممکن است برای مدت زمانی در معده بماند، با آروغ زدن آزاد می شود. نفخ معمولا با هوایی که در روده یا روده کوچک گیر می افتند رخ می دهد؛ هوا از روده به طور معمول به عنوان گاز منتقل می شود یک فرد معمولی، 12 تا 25 بار در روز گاز خارج می کند.
گاز معده از اکسیژن، نیتروژن، کربن دی اکسید، هیدروژن و متان تشکیل شده است؛ ترکیب بندی آن به نوع گاز روده بستگی دارد. گاز از عوامل مختلفی ناشی می شود که رایج ترین آنها عادتهای غذایی و تخمیر باکتریایی غذاهای خاص هستند.
رودهها پر از باکتری ها، مخمرها و قارچها است و غذاهایی را که توسط روده کوچک هضم نشده و عمدتا انواع مختلفی از کربوهیدراتها را تجزیه می کنند. این باکتریها به ویژه از باکتری هضم نشده لذت می برند و تخمیر منجر به تولید گاز، هیدروژن و متان می شود که به عنوان گاز خارج می شود. لاکتوز یکی از رایج ترین منابع کربوهیدرات است که بر روی افرادی تاثیر می گذارد که به لاکتوز حساس هستند به این معنی که آنزیم برای هضم کربوهیدرات لازم نیست به طور معمول لاکتوز در محصولات لبنی یافت می شود. لوبیاها دومین کربوهیدرات شایع در تولید گاز هستند. کربوهیدرات هضم نشده، در لوبیا معمولا باعث گاز معده می شود.
رفتارهای غذایی و عادتهای دیگر مثل جویدن آدامس، قورت دادن غذاها و نوشیدن با نی می تواند باعث ورود هوا شود؛ غذاهایی مانند کاهو، کلم، و نان به خوبی جویده نمی شوند به این ترتیب هوا را بیشتر می بلعند.
به طور معمول هوا شامل اکسیژن، نیتروژن و دی اکسید کربن است به نظر می رسد بوی بدی نداشته باشد، اما به ناراحتی مربوط به گاز کمک می کند؛ افراد در میزان تولید گاز تفاوت دارند.
هر چیزی شامل سوربیتول یا مانیتول، مالتیتول در بسیاری از غذاهای کم کربوهیدرات یا بدون شکر دیده می شود. نفخ، احساسی است که باعث می شود شکم بزرگتر از حالت عادی شود شکم تا زمانی که حجم آن توسط یک افزایش یابد به صورت فیزیکی بزرگتر نمی شود بنابراین ممکن است تورم ایجاد شود اما شکم بزرگتر نشده است گاز معده ممکن است موجب نفخ و باد کردن آن شود.
در این بخش از سلامت نمناک پیشنهادها دیگری برای کاهش نفخ شکم وجود دارد:
مهم است غذاهایی را که ممکن است موجب گاز شوند به طور کامل حذف نکنید. همانطور که میدانیم رژیم غذایی با فیبر بالا برای نظم و سلامت روده بسیار مهم است؛ با اضافه کردن مواد غذایی با فیبر بالا در مقادیر کم مثل نصف فنجان یا کوچکتر شروع کنید. دقت کنید که میزان جذب مایعات و میزان فعالیت کافی به انتقال مواد غذایی از طریق دستگاه گوارش کمک می کنند.
در اغلب موارد، گاز و نفخ شکم به توجه پزشکی نیاز ندارد. ارزیابی عادتها و تغییرات در رفتارهای غذایی، می تواند به درمان این وضعیت کمک کند. با این حال باید زمانی به دنبال جلب توجه پزشکی باشید که افزایش بسامد، مکان یا شدت علائم وجود داشته باشد، یا اگر با کاهش وزن، اسهال، استفراغ و یا سوزش معده همراه باشد.
بسیاری از تبلیغات داروهایی که گاز، نفخ و باد را کاهش می دهند نشان می دهند برخی از آنها در مطالعات بالینی ثابت شده اند، اما برخی هنوز به طور علمی ثابت نشده اند اما بسیار مفید هستند؛ قبل از امتحان کردن هر چیزی ممکن است بخواهید با پزشک مشورت کنید. درمانهای طبیعی برای گاز عبارتند از:
حبوباتها خواص فراوانی دارند و به دلیل پروتئین و آهن موجود در آنها خواص گوشت را دارند اما چربی و کلسترول ندارند در حالی که بایدها و نبایدهایی درباره مصرف حبوبات وجود دارد. ادامه بخش سلامت نمناک با موضوع رفع و کاهش نفخ حبوبات به یک سری راه حل خواهد پرداخت که مطمئنا کمک کننده خواهند بود.
حبوبات به دلیل نفخی که ایجاد می کند بهتر است 24 ساعت خیس بخورد و در طی این ساعت آب آن را چند بار تعویض کنید. حبوبات خیس شده را پیش از طبخ داخل دستمال نخی بریزید و کمی مالش دهید تا بتوانید پوست شان را جدا کنید چرا که این کار تا حد زیادی باعث کاهش نفخ آنها می شود.
حبوبات را با ادویههای گرم و خشک مانند:زنجبیل، دارچین و نعناع سرو کنید به همین خاطر مصرف آن برای بیماریهای گوارشی مانند رفلاکس، سوء هاضمه و برای خانمهای باردار توصیه نمی شود.
حبوبات فیبر فراوانی دارند و احتمال یبوست را کاهش می دهند، همچنین فشار و قند خون را تنظیم می کنند اما در افراد مبتلا به میگرن و آلرژی می تواند موجب تحریک شود بنابراین قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.
از مصرف همزمان حبوبات با خوراکیهای نفاخ مثل سیب زمینی پخته، جدا خودداری کنید. 2-3 ساعت پیش از خوردن حبوبات میوه نخورید. می توانید حبوبات را در سالادها یا سوپها بگنجانید تا علاوه بر تامین آهن، منیزیم، منگنز و ویتامین مانع افزایش وزن شود. حین پخت به حبوبات خود هویج، پیاز، رزماری و کرفس اضافه کنید.