
پوسیدگی دندان در کودکان شیرخوار یک مشکل شایع و جدی به شمار میرود که به دلیل وجود باکتریهای خاصی ایجاد میشود. این باکتریها با تولید اسید، مینای دندان را آسیبپذیر کرده و باعث ایجاد حفرههای دردناک در دندان میشوند. این وضعیت نه تنها سلامت دهان و دندان کودک را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه ممکن است منجر به مشکلات جدیتری مانند عفونت یا نیاز به درمانهای پیچیده و پرهزینه شود. بنابراین، پیشگیری از این بیماری امری ضروری است تا هزینههای ناشی از درمانهای احتمالی کاهش یابد و سلامت کلی کودک حفظ شود. اقدامات پیشگیرانه مانند رعایت بهداشت دهان، مراجعه منظم به دندانپزشک و محدود کردن مصرف مواد قندی میتواند نقش مهمی در جلوگیری از پوسیدگی دندان در این گروه سنی ایفا کند.
حفظ سلامت دندانهای کودک امری بسیار حائز اهمیت است. اگر دندانهای شیری کودک شما به طور زودهنگام از بین بروند، این مشکل میتواند به سرعت در دیگر دندانهای شیری نیز گسترش یابد و در نهایت منجر به فقدان دندان در بزرگسالی شود. علاوه بر این، اگر اقدامات لازم برای جلوگیری از پوسیدگی زودتر انجام نشود، ممکن است عواقب جدیتری مانند درد شدید، هزینههای درمانی بالا و حتی عفونتهایی که زندگی را تهدید میکنند ایجاد شود. پوسیدگی دندان (کرم خوردگی زودرس دندان کودک) یکی از شایعترین بیماریهای عفونی مزمن در دوران کودکی محسوب میشود. این نوع پوسیدگی همچنین با نام "پوسیدگی شیشه شیر" در اطفال شناخته میشود.
به محض آن که دندان های کودک شروع به رویش کردند عادت های سالم دندان پزشکی و مراقبت از دهان و دندان نیز باید آغاز شود. در این قسمت از نمناک قصد داریم اطلاعاتی برای والدین، علائم و علل پوسیدگی دندان و نحوه پیشگیری از آن را ذکر کنیم برای حفاظت از سلامت دندان های فرزندان خود با ما همراه شوید.
پوسیدگی دندان هنگامی ایجاد می شود که دهان کودک به باکتری های تولید کننده اسید آلوده شوند. این باکتری و آلودگی از طریق بزاق والدین نیز منتقل می شود. به عنوان مثال از طریق اشتراک گذاشتن قاشق یا فنجان مشترک یا تمیز کردن پستانک و شیشه شیر با دهان والدین پخش خواهد شد.
پوسیدگی دندان هنگامی ایجاد می شود که دندان ها و لثه کودک در مدت طولانی یا بطور مکرر در طی روز در معرض مایعات یا مواد غذایی دیگری جز آب قرار بگیرد. قند های طبیعی یا افزودنی در مایعات و مواد غذایی می تواند سبب ایجاد باکتری در دهان و تغییر آن به اسید شوند. این اسید در قسمت بیرونی دندان توسط بزاق حل شده و سبب پوسیدگی خواهد شد.
متداول ترین روش این امر آن است که والدین فرزند خود را با یک پستانک یا شیشه شیر حاوی شیر و آبمیوه به رخت خواب می فرستند. همچنین ممکن است این اتفاق زمانی رخ دهد که پدر مادر هر دو دارای پوسیدگی های دندانی متعدد درمان نشده ای باشند و با لیوانی مشترک با فرزند خود چیزی بنوشند.
نوشیدن شیر هنگام چرت زدن و خوابیدن کودک پیشنهاد نمی شود زیرا باید در کنار وعده های غذایی و در طول روز نوشیده شود. اگر چه شیردهی طولانی مدت و مکرر به تنهایی باعث پوسیدگی دندان نمی شود اما تمام مادران شیرده باید از بهداشت دهان و دندان سالم ، خمیردندان حاوی فلوراید، مراقبت های دندان پزشکی و توصیه های رژیم غذایی سالم آگاه و از آن ها پیروی کنند.
پوسیدگی دندان ممکن است ابتدا به عنوان لکه های سفیدی در خط لثه و قسمت فوقانی دندان های جلویی ظاهر شود و مشاهده آن ها توسط پزشک یا دندان پزشک کودک بدون تجهیزات مناسب دشوار بنظر برسد. کودک مبتلا به پوسیدگی دندان نیاز به معاینه و درمان زودرس دارد تا از پوسیدگی دندان های بعدی و آسیب بیشتر جلوگیری شود.
بدین منظور لازم است به نکات ذیل توجه فرمایید:
1. قبل از تولد نوزاد از سلامت دهان و دندان خود آگاه شوید. خبر خوب اینجاست که در دوران بارداری نیز می توان این مراقبت ها را داشت.
2. تغذیه کودک از طریق شیر مادر یا شیشه شیر تفاوتی ندارد مهم آن است که از دندان های او مراقبت کنید:
پاک کردن ملایم لثه ها با یک دستمال تمیز و مرطوب و پس از مشاهده اولین دندان کودک با استفاده از مسواکی نرم و مالیدن یک اسمیر( اندازه دانه برنج) خمیردندان حاوی فلوراید دندان های او را به آرامی مسواک بزنید.
دندان های کودک را روزی دوبار و به مدت دو دقیقه مسواک بزنید. تا سه سالگی از یک اسمیر خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید. بهترین زمان برای مسواک زدن پس از صبحانه و قبل از خواب کودک می باشد.
3. هرگز کودک را با شیشه شیر به رخت خواب نفرستید زیرا نه تنها دندان های کودک را در معرض قند مایعات قرار می دهید بلکه ممکن است که سبب عفونت گوش و خفگی شود.
4. به هیچ وجه از پستانک یا شیشه شیر برای خوراندن آبمیوه و نوشیدنی های شیرین به کودک استفاده نکنید تنها مجاز هستید از آب استفاده کنید.
5. بررسی کنید که آب مصرفی که به کودک می دهید فلوریداسیون بوده باشد زیرا کودک باید از نوشیدن آب حاوی فلوراید بهره مند گردد. اگر آب شرب از چاه یا منبعی غیر فلوئوریده تهیه شود پزشک یا دندان پزشک کودک مکمل فلوراید را برای او تجویز خواهد کرد و یا از لاک فلوراید بر دندان های کودک اعمال کرده تا از پوسیدگی آن ها جلوگیری کند.
6. در سنین 12-15 ماهگی به فرزند خود بیاموزید از یک فنجان برای نوشیدن مایعات استفاده کند زیرا با فنجان امکان رفتن به تخت خواب وجود نداشته و مایعات در اطراف دندان و لثه او تجمع نخواهند یافت.
7. هنگام تشنگی تنها به کودک تان آب بدهید.
8. مقدار غذاها و نوشیدنی های شیرین مانند آب نبات، آدامس، کوکی و شکلات را برای کودک محدود کنید. شکر در بیسکویت ترد و چیپس نیز وجود دارد. زیاده روی در این خوراکی ها به عنوان میان وعده برای کودک مضر است. به فرزند خود بیاموزید پس از مصرف خوراکی و مواد غذایی بلافاصله دندان خود را توسط زبانش تمیز کند.
9. آبمیوه را حین غذا ابدا به کودک ندهید زیرا برای کودکان زیر 6 ماه توصیه نمی شود. در سنین 6-12 ماهگی آبمیوه باید به نسبت مساوی با آب مخلوط شود. در سنین 1-6 سالگی نوع آبمیوه فرقی نداشته و باید به 1-2 فنجان در روز محدود شود.
10. قبل از یک سالگی کودک را به دندان پزشکی ببرید. چنانچه درباره سلامت دهان و دندان کودک خود نگرانی دارید او را به دندان پزشکی کودکان ببرید اما اگر در منطقه ای که زندگی می کنید دسترسی ندارید یک پزشک متخصص اطفال می تواند دهان کودک را بررسی کرده و درصورت لزوم از لاک فلوراید استفاده کند. همچنین درباره چگونگی مراقبت از دهان و دندان به شما راهنمایی های لازم را ارائه دهد.
*به خاطر داشته باشید که می توان از پوسیدگی دندان پیشگیری کرد. چنان چه علائم پوسیدگی را در دندان کودک خود مشاهده کردید او را به دندان پزشکی ببرید.
با مراقبت صحیح، کودک می تواند دندانی سالم داشته و لبخندی زیبا به شما هدیه دهد.